Wie zijn CO₂-uitstoot wil verminderen, moet eerst weten waar die vandaan komt. Een goede CO₂-voetafdruk toont in één overzicht welke activiteiten het meest bijdragen en dus waar u de grootste winst kunt boeken. In zes stappen komt u van losse facturen en tankkaarten tot een onderbouwd reductieplan.
Voor bedrijven in bouw, infra, transport en logistiek is dat geen theoretische oefening. Opdrachtgevers vragen steeds vaker naar cijfers en wie met de CO₂-Prestatieladder werkt, heeft een betrouwbare voetafdruk nodig als vertrekpunt.
1. Baken af wat u meetelt
Begin met de grenzen van de berekening. Welke vestigingen, bedrijven en activiteiten horen erbij? Bij een groep met meerdere vennootschappen is dat een bewuste keuze en die keuze bepaalt alles wat volgt. Leg ook het basisjaar vast: het jaar waarmee u de komende jaren vergelijkt.
Schrijf die afbakening zwart op wit op. Wie de berekening later herhaalt of controleert, moet precies kunnen nagaan wat erin zit en wat niet.
2. Breng uw emissiebronnen in kaart
Maak daarna een lijst van alle activiteiten die uitstoot veroorzaken. De internationale standaard daarvoor is het Greenhouse Gas Protocol, dat de uitstoot in drie scopes verdeelt:
- Scope 1: directe uitstoot uit bronnen die u zelf bezit of beheert, zoals brandstof voor wagens, vrachtwagens en werfmaterieel, of aardgas en mazout voor verwarming.
- Scope 2: uitstoot van de energie die u aankoopt, vooral elektriciteit en ook warmte of stoom.
- Scope 3: alle andere uitstoot in uw waardeketen, van aangekochte materialen en onderaannemers tot transport door derden en afval.
Werkt u voor de CO₂-Prestatieladder of een ander certificaat, kijk dan goed na welke scopes en bronnen verplicht zijn op het niveau dat u nastreeft. Voor de meeste bedrijven in onze sectoren wegen brandstoffen voor voertuigen en materieel het zwaarst door.
3. Verzamel betrouwbare gegevens
Per bron heeft u verbruiksgegevens nodig: liters diesel en benzine, kWh elektriciteit, m³ aardgas, gereden kilometers. Goede bronnen zijn tankkaarten, energiefacturen, meteropnames en de registraties van uw wagenpark.
Let vooral op de verbruiken die makkelijk tussen de mazen vallen, zoals generatoren en werfketen op tijdelijke werven, of brandstof die rechtstreeks op de werf geleverd wordt. Hoe nauwkeuriger de gegevens, hoe beter u later kunt sturen.
4. Kies de juiste emissiefactoren
Een emissiefactor vertelt hoeveel CO₂ vrijkomt per eenheid: per liter diesel, per kWh stroom, per kilometer. Gebruik erkende en actuele factoren en altijd dezelfde set, zodat u jaren met elkaar kunt vergelijken. Voor de CO₂-Prestatieladder ligt vast welke lijst van emissiefactoren u gebruikt.
Heeft een leverancier eigen, onderbouwde cijfers, bijvoorbeeld voor groene stroom of een specifiek bouwmateriaal, dan kunnen die een nauwkeuriger beeld geven dan een algemeen gemiddelde.
5. Bereken en controleer de voetafdruk
Vermenigvuldig elk verbruik met de bijhorende emissiefactor en tel alles op. Zo krijgt u de totale uitstoot en per scope en per bron het aandeel in dat totaal.
Kijk het resultaat daarna kritisch na. Kloppen de verhoudingen met wat u van uw bedrijf verwacht? Zijn er grote verschillen met vorig jaar en kunt u die verklaren? Een tweede paar ogen, intern of extern, vangt veel fouten op voordat ze in een rapport of audit terechtkomen.
6. Maak er een reductieplan van
Een voetafdruk is pas waardevol als u er iets mee doet. Begin bij de bronnen met het grootste aandeel. Typische maatregelen in onze sectoren zijn:
- overstappen op groene stroom en zelf zonne-energie opwekken;
- het wagenpark en klein materieel stap voor stap elektrificeren;
- HVO of andere alternatieve brandstoffen inzetten waar elektrisch nog niet kan;
- werfenergie slimmer organiseren, bijvoorbeeld met een netaansluiting of werfbatterijen in plaats van dieselgeneratoren;
- zuiniger rijden en draaiuren van machines opvolgen.
Koppel aan elke maatregel een eigenaar, een timing en een verwachte besparing en zet er een doelstelling op voor de komende jaren. Herhaal de berekening jaarlijks: zo ziet u of de maatregelen werken en kunt u bijsturen.
Hulp nodig bij uw CO₂-voetafdruk?
Sustacon begeleidt bedrijven in bouw, infra, transport en logistiek van de eerste berekening tot een werkbaar CO₂-managementsysteem en de audit voor de CO₂-Prestatieladder. Lees meer over onze aanpak of neem contact op.